Mưa lớn, độ ẩm cao và tình trạng ngập nước tại một số khu vực có thể kéo theo nhiều vấn đề về môi trường sống. Với gia đình có trẻ nhỏ, chăm sóc trẻ mùa mưa vì thế cần được chú ý hơn, đặc biệt trước các nguy cơ như muỗi đốt, sốt xuất huyết, tay chân miệng, bệnh đường hô hấp, tiêu hóa và các vấn đề ngoài da.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong tháng 9/2026, khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có nhiều ngày mưa rào và dông, trong đó mưa tập trung nhiều vào chiều và đêm.
Đáng chú ý, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết riêng tuần 36/2026, từ ngày 31/8 đến 6/9, TP.HCM ghi nhận 1.338 ca sốt xuất huyết và 754 ca tay chân miệng.
Những con số này là lời nhắc để ba mẹ chủ động hơn trong việc bảo vệ môi trường sinh hoạt và theo dõi sức khỏe của trẻ, nhất là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Vì sao mùa mưa cần chú ý hơn đến sức khỏe của trẻ?
Mưa nhiều không trực tiếp khiến trẻ mắc sốt xuất huyết hay tay chân miệng. Điều đáng lưu ý nằm ở những thay đổi của môi trường và điều kiện lây truyền bệnh.
Sau những trận mưa, nước có thể đọng lại trong chậu cây, xô, thùng, khay hoặc các vật dụng quanh nhà, tạo điều kiện cho muỗi sinh sản. Khi xảy ra ngập úng, nguồn nước và môi trường sống cũng có nguy cơ bị ô nhiễm.
Bộ Y tế lưu ý sau mưa bão, lũ lụt có thể xuất hiện nguy cơ đối với nhiều nhóm bệnh như tiêu chảy, bệnh đường hô hấp, bệnh ngoài da, sốt xuất huyết và một số bệnh truyền nhiễm khác.
Với trẻ nhỏ, việc phòng bệnh vì thế nên bắt đầu ngay từ môi trường mà con ăn, ngủ và vui chơi mỗi ngày.
1. Sốt xuất huyết: Đừng đợi đến khi thấy nhiều muỗi mới bắt đầu phòng
Sốt xuất huyết là bệnh do virus Dengue gây ra và lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes bị nhiễm virus.
WHO cho biết tại Việt Nam, số ca sốt xuất huyết thường tăng trong khoảng tháng 6 đến tháng 10. Muỗi truyền bệnh hoạt động vào ban ngày, do đó việc phòng muỗi cần được thực hiện cả khi trẻ ngủ trưa, vui chơi và sinh hoạt trong ngày.
Trong quá trình chăm sóc trẻ mùa mưa, ba mẹ nên thường xuyên kiểm tra và loại bỏ nước đọng; đậy kín dụng cụ chứa nước; vệ sinh khu vực sinh hoạt; sử dụng màn hoặc lưới chống muỗi; đồng thời cho trẻ mặc trang phục phù hợp để hạn chế vùng da hở khi cần thiết.
Đặc biệt, sau mỗi trận mưa lớn, hãy dành vài phút kiểm tra ban công, sân nhà, chậu cây và những vật dụng có khả năng giữ nước.
2. Trẻ bị muỗi đốt: Trẻ sơ sinh cần được bảo vệ như thế nào?
Với trẻ sơ sinh, ba mẹ cần thận trọng hơn khi lựa chọn phương pháp chống muỗi.
CDC Hoa Kỳ khuyến cáo không sử dụng thuốc chống côn trùng trên da cho trẻ dưới 2 tháng tuổi. Thay vào đó, có thể sử dụng màn chống muỗi cho nôi hoặc xe đẩy và lựa chọn trang phục che phủ da phù hợp.
Với trẻ lớn hơn, sản phẩm chống côn trùng cần được lựa chọn và sử dụng đúng theo hướng dẫn trên nhãn. Không bôi vào mắt, miệng, bàn tay của trẻ hoặc vùng da bị trầy xước.
Quan trọng hơn, phòng muỗi nên được thực hiện từ môi trường sống thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sản phẩm bôi ngoài da.
3. Tay chân miệng: Một món đồ chơi cũng có thể trở thành mắt xích lây truyền
Tay chân miệng thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Các biểu hiện có thể bao gồm sốt, đau hoặc loét miệng và phát ban/bóng nước ở tay, chân.
Virus gây bệnh có thể lây qua dịch tiết, phân, dịch từ bóng nước và những đồ vật hoặc bề mặt bị nhiễm virus.
Điều này đặc biệt đáng chú ý ở trẻ nhỏ bởi trẻ thường xuyên cầm – chạm – đưa tay hoặc đồ vật lên miệng.
Ba mẹ nên rửa tay bằng xà phòng trước khi chăm sóc trẻ và sau khi thay tã; vệ sinh đồ chơi và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc; không dùng chung đồ dùng cá nhân; hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.
Nếu trẻ mắc tay chân miệng và xuất hiện các biểu hiện bất thường như sốt cao, giật mình nhiều, quấy khóc liên tục, run tay chân, nôn nhiều hoặc ngủ li bì, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá.
4. Ốm vặt, bệnh hô hấp và tiêu hóa cũng cần được để ý
Sốt xuất huyết và tay chân miệng thường được nhắc đến nhiều trong mùa mưa, nhưng đây không phải những vấn đề duy nhất.
Thời tiết ẩm, môi trường sau ngập và nguồn nước không bảo đảm vệ sinh có thể làm tăng các nguy cơ liên quan đến bệnh đường tiêu hóa, hô hấp và da.
Nếu khu vực sinh sống vừa xảy ra ngập, ba mẹ nên hạn chế tối đa việc để trẻ tiếp xúc với nước ngập và bùn đất; làm sạch, khử khuẩn phù hợp những vật dụng bị nước bẩn tiếp xúc; bảo đảm nguồn nước dùng để ăn uống và vệ sinh cho trẻ an toàn.
Không nên để trẻ sử dụng lại ngay đồ chơi, bình sữa, dụng cụ ăn uống hoặc vật dụng chăm sóc đã tiếp xúc với nước ngập khi chưa được vệ sinh đúng cách.
5. Đặc biệt lưu ý khi chăm sóc trẻ 0–6 tháng tuổi mùa mưa
Với trẻ 0–6 tháng tuổi, việc quan sát những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt đặc biệt quan trọng vì bé chưa thể nói cho người lớn biết mình đang khó chịu ở đâu.
Ba mẹ nên chú ý nếu bé có những biểu hiện như sốt, bú kém hoặc bỏ bú, nôn nhiều, quấy khóc khác thường, ngủ li bì, khó đánh thức, khó thở, ít tiểu hoặc phản ứng kém hơn bình thường.
Riêng với trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên, cần liên hệ bác sĩ hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm, thay vì tự điều trị tại nhà.
CDC cũng lưu ý sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh có thể khó nhận biết do triệu chứng có thể tương tự nhiều bệnh nhiễm trùng thông thường khác.
Vì vậy, với trẻ sơ sinh, ba mẹ không nên chờ đến khi biểu hiện trở nên nghiêm trọng mới tìm kiếm hỗ trợ y tế.
6. Checklist chăm sóc trẻ mùa mưa ba mẹ có thể kiểm tra mỗi ngày
Một số việc nhỏ nhưng nên trở thành thói quen trong gia đình:
- Kiểm tra nước đọng: Xô, chậu, bình hoa, khay nước, ban công và sân nhà.
- Phòng muỗi cả ngày: Đặc biệt tại nơi trẻ ngủ trưa, ngủ đêm và vui chơi.
- Giữ bàn tay sạch: Người lớn rửa tay trước khi chăm bé, pha sữa, chuẩn bị thức ăn và sau khi thay tã.
- Vệ sinh đồ trẻ thường chạm: Đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa và bề mặt sinh hoạt.
- Theo dõi trẻ mỗi ngày: Nhiệt độ, lượng bú/ăn, giấc ngủ, số lần tiểu, mức độ tỉnh táo và các biểu hiện trên da.
- Tránh nước ngập: Không để trẻ chơi hoặc tiếp xúc với nước ngập, bùn đất và đồ vật bị nhiễm bẩn.
- Không tự ý dùng thuốc: Đặc biệt với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khi chưa có hướng dẫn phù hợp từ nhân viên y tế.
Chăm sóc đúng bắt đầu từ việc nhận ra những thay đổi nhỏ của con
Với trẻ nhỏ, phòng bệnh không nhất thiết bắt đầu từ những điều phức tạp.
Đó có thể là một vũng nước được loại bỏ sau cơn mưa, chiếc màn được kiểm tra trước khi con ngủ, đôi bàn tay được rửa sạch trước khi pha sữa, món đồ chơi được vệ sinh sau khi rơi xuống sàn hay việc ba mẹ nhận ra hôm nay con bú ít hơn mọi ngày.
Tại Adora Education, việc chăm sóc trẻ tại nhà cũng được xây dựng từ những quan sát nhỏ trong từng sinh hoạt hằng ngày. Không gian sinh hoạt, vệ sinh đồ dùng, cữ ăn, giấc ngủ và những thay đổi của trẻ đều cần được theo dõi cẩn thận để tạo nên một môi trường an toàn – sạch sẽ – phù hợp với từng giai đoạn phát triển của bé.
Đặc biệt trong mùa mưa và thời điểm các bệnh truyền nhiễm vẫn đang được ghi nhận, sự chủ động của người chăm sóc chính là một trong những lớp bảo vệ quan trọng dành cho trẻ.
Một thay đổi nhỏ của con hôm nay đôi khi chính là tín hiệu ba mẹ cần chú ý sớm nhất.
Thông tin trong bài nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc và phòng bệnh cho phụ huynh, không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị của bác sĩ.
Thông tin liên hệ
- Hotline: 0987 645 151 – 0985 645 151 – 0918 425 151
- Email: info@adora.edu.vn
- Website: adora.edu.vn
- Địa chỉ: 60 Núi Thành, Phường Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh